Gwarancja na części samochodowe

UKŁAD HAMULCOWY – wybór marki, modelu i typu samochodu

Układ hamulcowy

Zadania i rodzaje układów hamulcowych

Zadaniem układu hamulcowego jest zmniejszenie prędkości jazdy oraz zatrzymanie pojazdu. W samochodach osobowych i dostawczych stosuje się układ hamulcowy główny oraz postojowy. W tym pierwszy hamulce uruchamiane są hydraulicznie natomiast w drugim mechanicznie.

Budowa układu hamulcowego

Na układ hamulcowy podstawowy składa się pedał hamulca, pompa hamulcowa, przewody oraz części hamujące, do których zalicza się między innymi tarcze hamulcowe i klocki hamulcowe. Tarcze hamulcowe zawsze stosowane są na przedniej osi. Na tylnej osi mogą być używane hamulce bębnowe. W przypadku gdy na osi tylnej również znajdują się hamulce tarczowe to zazwyczaj dodatkowo, po wewnętrznej stronie tarczy zamontowane są bębny przeznaczone dla hamulca postojowego. Wynika to z prawidłowości, że hamulce bębnowe lepiej się sprawdzają jako postojowe. Hamulce tarczowe wymagają większej siły nacisku od bębnowych. Aby zapewnić większą niezawodność układy hamulcowe posiadają dwa niezależne obwody obsługiwane przez dwa oddzielne tłoki pompy hamulcowej. Taka budowa gwarantuje zatrzymanie samochodu nawet w przypadku awarii jednego z obwodów. Układy hamulcowe mogą być doposażone w systemy pomocnicze takie jak wspomaganie, ABS, BAS czy EBD. Obecnie wprowadza się do użytku hamulce elektrohydrauliczne.

Więcej o układzie hamulcowym

Hamulce bębnowe

Zasada działania hamulca bębnowego

Funkcjonowanie hamulca bębnowego oparte jest na dociskaniu szczęk pokrytych okładziną cierną do wewnętrznej powierzchni bębna hamulcowego obracającego się równocześnie z kołem jezdnym pojazdu. Rozpieranie i dociskanie szczęk do bębna możliwe jest dzięki zastosowaniu rozpieracza mechanicznego lub hydraulicznego.

Ze względu na układ i sposób prowadzenia szczęk istnieje kilka metod działania hamulców bębnowych. Szczęki obracające się zgodnie z kierunkiem wirowania bębna nazywane są współbieżnymi. Szczęki hamulców bębnowych wykonujące obrót w kierunku odwrotnym do rotacji koła określane są mianem przeciwbieżnych. Sposób prowadzenia szczęk pozwala wyróżnić wśród nich szczęki o jednym stopniu swobody (zamocowane obrotowo) i szczęki o dwóch stopniach obrotu (szczęki pływające). Te drugie prowadzone są wodziki lub podparte w jarzmie przesuwnie.

Więcej o hamuulcach bębnowych

Hamulce hydrauliczne

Zasada działania hamulców hydraulicznych

Układ dźwigniowy o właściwym przełożeniu przekazuje na tłok pompy hamulcowej siłę nacisku na pedał hamulca. Płyn hamulcowy dociera do siłowników mechanizmów hamulcowych przez przewody hamulcowe w wyniku tłoczenia przez pompę hamulcową.

Najprostsze hamulce hydrauliczne składają się z dwóch cylindrów hydraulicznych, które połączone są przewodem. Jeden z cylindrów pełni funkcję pompy. Wciskanie tłoka pompy powoduje przetłaczanie płynu do drugiego tłoka i jego wypychanie. W efekcie następuje dociśnięcie elementów ciernych do tarczy lub bębna hamulca.

Obwody hydraulicznego układu przeniesienia

Mając na uwadze względy bezpieczeństwa, obecnie stosowane są dwuobwodowe układy hamulcowe. Układ hamulcowy roboczy musi posiadać dwa obwody pracujące niezależnie od siebie. Dzięki takiej konstrukcji w przypadku awarii jednego z nich jego zadania przejmuje drugi. Wymaga się aby działał on z opóźnieniem nie mniejszym niż opóźnienie obwodu sprawnego. W hamulcach hydraulicznych każdy z obwodów zasila inna sekcja pompy hamulcowej. Zazwyczaj obie sekcje pracują w jednym cylindrze pompy w układzie „tandem”. Pozwala to na wytworzenie jednakowego ciśnienia przy niezależnym dostarczaniu płynu hamulcowego.

Więcej o hamuulcach hydraulicznych

Hamulec postojowy

Hamulec postojowy ze względu na to, że najczęściej uruchamiany (zaciągany) jest za pomocą ręcznej dźwigni określany jest zazwyczaj jako hamulec ręczny.

Zadania hamulca postojowego

Hamulec postojowy jest układem, do którego zadań należy unieruchamianie samochodu podczas postoju oraz wspomaganie zatrzymywania awaryjnego. Ponadto hamulec postojowy wykorzystywany jest w trakcie ruszania pod górę.

Zasada działania hamulca postojowego

Hamulec postojowy pełni swoje funkcje poprzez oddziaływanie na koła osi przedniej, tylnej lub obu. Zależne jest to od konstrukcji auta. Ostatni z wyszczególnionych przypadków dotyczy niektórych samochodów z napędem na wszystkie koła. Przy zastosowaniu tego typu rozwiązania hamulec postojowy nie oddziałuje na koła ale na mechanizm różnicowy. Jako ciekawostkę można w tym miejscu podać, ze początkowo hamulce postojowe działały dzięki zastosowaniu hamulca taśmowego w stosunku do wału napędowego. Obecnie najczęściej stosowany jest hamulec postojowy oddziałujący na koła tylne. Jak już zostało wspomniane jest on najczęściej aktywowany przy pomocy ręcznie zaciąganej dźwigni. Zdarzają się jednak rozwiązania wykorzystujące w celu jego uruchomienia dodatkowy pedał. W najnowocześniejszych samochodach, bogato wyposażonych w elektronikę, hamulec postojowy może być włączany przy użyciu specjalnego guzika.

Najprostszy hamulec postojowy to po prostu dźwignia za pomocą której mechanicznie uruchamia się określone elementy głównego układu hamowania, które przy użyciu pedała aktywowane są hydraulicznie lub pneumatycznie. Jeżeli samochód wyposażony jest w tylne hamulce tarczowe, to może się zdarzyć takie rozwiązanie, że wewnątrz kół dla których są przeznaczone mogą być zamontowane małe hamulce bębnowe, pełniące rolę hamulców postojowych. Mimo że konstrukcja taka jest bardziej skomplikowana to jest stosowana ze względu na ułatwienie działania, wynikające z faktu, że tego typu hamulce łatwiej jest zablokować. To z kolei wpływa na skuteczność hamulca postojowego. W samochodach wykorzystywanych w zawodach sportowych stosuje się hamulce postojowe obsługiwane hydraulicznie. Rozwiązanie takie sprawia, że są skuteczniejsze podczas wprowadzania samochodu w poślizgi.

Więcej o hamulcu postojowym

Hamulce tarczowe

Mimo że samochody wraz z rozwojem technologii osiągają coraz większe prędkości, to dzięki najnowszym rozwiązaniom, długość drogi hamowania ulega skróceniu a nie wydłużeniu. Przyczyniło się do tego powszechne stosowanie w samochodach hamulców tarczowych, mających większe możliwości odprowadzania ciepła, co przekłada się na skrócenie drogi hamowania przy tak zwanych ciepłych hamulcach. Dodatkowo, odpowiednie modyfikacje zacisków i tłoczków hamulców spowodowały wzrost siły umożliwiając tym samym bardziej efektywne hamowanie.

Tarcze hamulcowe

W tańszych samochodach stosuje się zazwyczaj jednolite tarcze hamulcowe. Bardziej wydajne są tarcze z rowkami wentylacyjnymi znajdującymi się pomiędzy powierzchniami roboczymi stosowane w droższych samochodach. W najszybszych pojazdach często spotyka się tarcze hamulcowe ze specjalnymi otworami wentylacyjnymi, powodującymi ich szybsze stygnięcie.

Zaciski hamulców

Działanie najpopularniejszych zacisków hamulcowych opiera się na połączeniu przesuwnego zacisku z jarzmem i dwoma klockami hamulcowymi. Wykonane są z żeliwa. Zamontowane na ramieniu zwrotnicy obejmują tarczę. Podczas hamowania przemieszcza się cały zacisk. Na zaciskach znajdują się klocki hamulcowe. Są one dociskane do tarczy przez tłoczek, lub dwa tłoczki zacisku. W samochodach sportowych stosuje się stałe zaciski. Wykorzystują one przynajmniej dwa tłoczki zamontowane po przeciwnych stronach. Klocki są dociskane do tarczy przez osobne tłoczki. W szybszych samochodach stosuje się zaciski z czterema tłoczkami, ale może ich być nawet dziesięć. Aby usprawnić proces hamowania można zastosować liczbę okładzin ciernych równą liczbie tłoczków. Pary tłoczków mogą różnić się średnicą. Rozwiązanie to stosuje się aby siła hamowania była możliwie równomierna.

Więcej o hamulcach tarczowych

Sztywne przewody hamulcowe

Zadania sztywnych przewodów hamulcowych

Do zadań sztywnych przewodów hamulcowych należy przenoszenie ciśnienia wytworzonego w pompie hamulcowej do hamulców poszczególnych kół samochodu.

Warunki pracy przewodów hamulcowych

Oprócz ciśnienia na przewody hamulcowe oddziałują czynniki zewnętrzne. Należą do nich uderzenia kamieni, działanie soli, ługu i wilgoci, wysokie i niskie temperatury będące wynikiem oddziaływania klimatu i układu wylotowego. Ze względu na wyszczególnione czynniki, hamulce projektuje się tak aby przewody do nich prowadzące były jak najbardziej osłonięte. Cel ten osiąga się na przykład przez prowadzenie ich po tylnej osi, po stronie przeciwnej do kierunku jady. W celu zminimalizowania wpływu gorących gazów wylotowych na płyn hamulcowy, przewody i elementy układu wylotowego rozmieszcza się tak, aby znajdowały się jak najdalej od siebie. Jeżeli jednak konstrukcja jest zaprojektowana tak, że przebieg tych układów krzyżuje się, to stosuje się wtedy osłony w postaci rur. Ma to zapobiec przede wszystkim ocieraniu się przewodów hamulcowych o wydech.

Więcej o sztywnych przewodach hamulcowych