Napis Gwarancja producenta

Układ jezdny

Mechanizm napędowy, inaczej układ napędowy jest to mechanizm napędzający samochód. Określenie to odnosi się przede wszystkim do urządzenia przenoszącego energię mechaniczną od silnika do kół auta. Odbywa się to pod kontrolą kierowcy. Zastosowane rozwiązania zapewniają optymalne wykorzystanie wytworzonej energii w różnorodnych warunkach ruchu.

W samochodach najczęściej stosowane są układy napędowe mechaniczne. Ponadto istnieją jeszcze napędy hydrostatyczne i elektryczne.

Najprostszy układ napędowy samochodu złożony jest ze sprzęgła, skrzyni biegów, wału napędowego oraz mostu napędowego.

Klasyczny układ napędowy

O klasycznym układzie napędowym można mówić gdy silnik, sprzęgło i skrzynia biegów umieszczone są z przodu samochodu napędzanego na tył. Rozwiązanie to pozwala stosować silniki o dowolnej długości (sześcio-, ośmio-, dwunastocylindrowe). Ponadto zmniejszone jest obciążenie przedniego zawieszenia a jego konstrukcja jest mniej skomplikowana. Zaletą tego rozwiązania jest także dobre dociążenie tylnych kół w trakcie ruszania pod górę. Z kolei dłuższy układ wydechowy przyczynia się do lepszego tłumienia hałasu a cała konstrukcja pozwala na zaprojektowanie bardziej efektywnych stref kontrolowanego zgniotu.

Do wad klasycznego układu napędowego należy gorsza stateczność podczas jazdy na wprost, stosunkowo słabe dociążenie kół przy niedoładowaniu auta oraz mniej miejsca w kabinie ze względu na biegnący wzdłuż całego samochodu wał napędowy.

Przedni układ zespolony

Przedni układ zespolony występuje gdy silnik, sprzęgło oraz skrzynia biegów ulokowane są z przodu samochodu napędzonego na przód. W tym przypadku dobrze dociążone są koła napędowe i kierunkowe oraz lepsza jest stateczność jazdy. W konfiguracji tej, z powodu niedługiej drogi przenoszenia momentu następują jego mniejsze straty, wał napędowy nie zajmuje miejsca w kabinie, koszt całego mechanizmu jest mniejszy oraz podobnie jak w opisanym wcześniej układzie zastosowany długi wydech przyczynia się do skuteczniejszego wypełniania swoich funkcji.

Do wad przedniego układu zespolonego należy trudniejsze rozpędzanie samochodu oraz mniejsza zdolność do pokonywania wzniesień. Ponadto można stosować tylko silniki o ograniczonej długości. Do niekorzystnych zjawisk należy również szybsze zużywanie się przednich opon w wyniku zwiększonego ciężaru przedniego zawieszenia.

Tylny układ zespolony

Gdy silnik, sprzęgło i skrzynia biegów zamontowane są z tyłu samochodu napędzanego na tył to taki rozwiązanie konstrukcyjne nazywane jest tylnym układem zespolonym. Ten rodzaj układu jest obecnie bardzo rzadko stosowany.

Układ napędowy na cztery koła

Układ napędowy 4 X 4 skonstruowany jest na bazie układu jezdnego zastosowanego w danym samochodzie z wykorzystaniem mechanizmu różnicowego o równym rozdziale momentu 50:50 lub w oparciu mechanizmu różnicowego o nierównym rozdziale momentu 30:70, lub przy użyciu mechanizmu różnicowego ślimakowego Thorsena albo sprzęgła wiskotycznego Fergussona.

Układ napędowy 4 x 4 zapewnia dobre właściwości trakcyjne w każdych warunkach, dużą zdolność pokonywania wzniesień, lepszy opór w przypadku bocznego wiatru oraz równomierne zużycie opon. Oprócz wymienionych zalet, opisywany układ posiada również wady, do których należy wyższy koszt, mniejsza maksymalna prędkość jazdy, większy ciężar oraz podwyższone zużycie paliwa.

Naprawy układu napędowego

Zaleca się – ze względu na duży stopień skomplikowania – aby naprawy układu jezdnego (na przykład regulacja jałowego pedału sprzęgła albo wymiana lub uzupełnienie oleju w skrzyni biegów) dokonywane były w profesjonalnych warsztatach samochodowych.